Η έξοδος των Σέρβων του Σεράγεβο είναι μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες του σερβικού Λαού

 

Ανατολικό Σεράγεβο .Μετά από 28 χρόνια, παραμένουν ολοζώντανες οι μνήμες από τις συγκλονιστικές εικόνες της Εξόδου των Σέρβων του Σεράγεβο, μιας από τις μεγαλύτερες σερβικές τραγωδίες της δεκαετίας του 1990. Μνημονεύεται ως το πιο συγκλονιστικό γεγονός στην ιστορία της Ρεπούμπλικας Σέρπσκα, που ακολούθησετην υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ντέιτον. Υπό την πίεση της βοσνιακής πολιτικής και των απειλών, οι Σέρβοι του Σεράγεβο αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις υπερασπιζόμενες από τον πόλεμο αιωνόβιες εστίες τους. Κατά τη διάρκεια της εξόδου, η οποία ξεκίνησε στις 17 Φεβρουαρίου 1996 και διήρκεσε μέχρι τις 16 Μαρτίου, περισσότεροι από 120.000 Σέρβοι, οι οποίοι πήραν μαζί τους φέρετρα με εκταφέντα λείψανα αγαπημένων τους, εγκατέλειψαν για πάντα τα σπίτια και τα κτήματά τους στους δήμους και τους οικισμούς του τότε σερβικού Σεράγεβο – Grbavica, Nedžarići, Ilidža, Ilidža, Ilijaš, Hadžići, Vogošća, Rajlovac και γύρω χωριά και οικισμούς. Περισσότεροι από 4.000 Σέρβοι μαχητές έδωσαν τη ζωή τους για να υπερασπιστούν αυτές τις περιοχές και περίπου 3.500 από αυτούς τραυματίστηκαν. «Σε αυτή την έξοδο, δεν κινήθηκαν μόνο οι ζωντανοί, αλλά και οι νεκροί. 

Μήπως αυτοί οι χαρούμενοι θεατές αναρωτήθηκαν ποιος είναι και τι είδους εχθρός είναι αυτοί οι άτυχοι άνθρωποι που πρέπει να καταλάβουν τα σπίτια, τα χωριά και τα χωράφια τους, τα διαμερίσματά τους σε νέα κτίρια, τα σπίτια δίπλα στο δρόμο, όταν δεν αφήνουν καν τους νεκρούς τους στο έλεός τους», έγραψε ο συγγραφέας Momo Kapor στο άρθρο «Point on Sarajevo», που δημοσιεύθηκε στο βιβλίο «Έξοδος Σέρβων από το Σερβικό Σεράγεβο». 

 Οι αξιωματούχοι βλέπουν αυτή την τραγωδία ως μια τεράστια θυσία ενσωματωμένη στα θεμέλια της Δημοκρατίας Σέρπσκα και την πιο συγκλονιστική ιστορία πόνου, θυσίας και εθνοκάθαρσης. 

Ο Πρόεδρος Μίλοραντ Ντόντικ λέει συχνά ότι «οι Σέρβοι του Σεράγεβο είναι τα μεγαλύτερα θύματα του παρελθόντος Αμυντικού-Πατριωτικού Πολέμου» και ότι, μαζί με τους μαχητές της περιοχής Σεράγεβο-Ρομάνια, είναι οι πιο υπεύθυνοι για τη δημιουργία της Σέρπσκα, του σημερινού Ανατολικού Σεράγεβο και της Σερβικής Δημοκρατίας. Ο κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής στο Ανατολικό Σεράγεβο, ιστορικός Draga Mastilović, δήλωσε ότι ολόκληρη η ιστορία του σερβικού λαού στην περιοχή του Σεράγεβο θα μπορούσε να συνοψιστεί σε μια πρόταση ότι αυτή ήταν μια μακραίωνη συνέχεια διάρκειας και εξόντωσης και ότι αυτό που συνέβη στους Σέρβους του Σεράγεβο την τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα αντιπροσωπεύει το αποκορύφωμα αυτής της διαδικασίας εξόντωσης. Γιατί το Σαράγεβο ενοχλείται από τα έργα της Σερβίας και της Σέρπσκα "Όχι μόνο σωματικά, αλλά και οικονομικά, πολιτιστικά, πνευματικά, ιστορικά και στο τέλος θα μετατραπεί σε καταστολή της μνήμης και του δικαιώματος στη μνήμη, η οποία, δυστυχώς, συνεχίζεται σήμερα", δήλωσε ο Μαστίλοβιτς. Σύμφωνα με την απογραφή του 1991, υπήρχαν 525.000 κάτοικοι στο Σεράγεβο, από τους οποίους 157.000 δήλωσαν Σέρβοι. 

Στην απογραφή του 2013, από τους 413.000 κατοίκους στο καντόνι του Σεράγεβο, μόνο 13.000 δήλωσαν Σέρβοι και τώρα είναι πολύ λιγότεροι.